Zedkvhmo

In de cultklassieker Zen en de kunst van het Motoronderhoud begint een hoofdstuk met: De zon is op. Ik moest lachen toen ik het las, omdat ik het net zo interpreteerde als: de koek is op. Ik las het boek voor het eerst toen ik een jaar of twintig was. Vrienden in Delft lazen het ook. Het gekke was dat ik zeker wist dat ik het boek nooit had uitgelezen, wat tevens de reden was om het nogmaals te lezen. Of beter, dat ik het meteen met een vreugdesprongetje uit een kast griste in een kringloopwinkel te Groningen. Voor de goede orde, dat sprongetje was figuurlijk bedoeld.

In het boek wordt verslag gedaan van een rit op de motor door Amerika. De hoofdpersoon reist samen met zijn zoon, die achterop zit, hij is elf jaar oud. De vader filosofeert er obsessief op los. Hij is opgenomen geweest in een gesticht en behandeld met shock-therapie. De relatie met zijn zoon komt steeds meer onder spanning te staan naarmate het boek vordert.

Ik kan me zelfs herinneren dat A. in Delft nog tegen me zei dat ze het raar vond dat ik het niet uit had gelezen omdat zij juist wilde weten hoe het afliep met de zoon en zijn gekke vader. Volgens mij had ik gezegd dat ik dat deel van het boek niet zo interessant vond.

Op de laatste bladzijde bleek dat ik het verhaal de eerste keer ook al had uitgelezen. Mijn geheugen, en ook de uwe, is zo onbetrouwbaar als de pest. Of corona zo u wilt. Toch begreep ik het boek beter dan toen, althans dat denk ik te weten.

Gisteravond las ik in de bundel van Martin Bril genaamd De zon Schijnt (ik typte per ongeluk De zon schijt) een stukje over de Top 2000 waarin hij zich afvraagt waarom er ook zoveel herinnerd moet worden. Jeugdsentiment kon je maar beter loslaten, wilde hij maar zeggen. En geldt dat ook voor jeugdwroeging vroeg ik me af?

In Zedkvhmo stelt de schrijver dat Kwaliteit de basis is van alles. Hij heeft tevens een broertje dood aan Aristoteles.

En dan te bedenken dat de aanleiding voor dit stuk een traan was die uit mijn oog viel toen ik een appje stuurde naar mijn zoon (9 jaar) hoe het ging en of hij goed geslapen had, in het andere huis, bij zijn moeder.

Het mooie aan het einde van het boek is dat het goed afloopt met de zoon en de vader. Ze rijden goed geluimd het boek uit. In het licht van de traan die ik liet, ben ik geneigd te zeggen dat liefde de basis is van alles, of dat filosofie liefde niet moet uitsluiten. En dat A. gelijk had.

‘Ja goed, ik heb lekker geslapen,’ appte mijn zoontje terug, ‘gaat het ook goed met jou?’

Geplaatst in column | Getagged , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Zedkvhmo

Val

Ik reed van Amsterdam naar mijn moeder in Groningen. De hemel was staalblauw, zoals de weerman van de NOS altijd zegt, nou ja, hij zegt ‘staalblauwe hemel’ maar okay.

Op de radio luisterde ik naar een uitzending over de einde der tijden gevoelens van radicale gelovigen. Over het kosmische goed en kwaad, wat mij deed denken aan films met superhelden die het aan de stok krijgen met kwade genieën die de wereld willen overnemen.

De bermen aan weerszijden van de weg waren een pracht voor het oog. Ze stonden vol met gele struiken waarvan ik de naam niet weet. Aan de bomen ontvouwden zich de blaadjes op schuchtere wijze. Het geel verdrong het groen zelfs op bepaalde stukken.

Toen de uitzending al te zeer inzoomde op de spanningen die zo’n simplistisch wereldbeeld met zich meebrengt, drukte ik op de zoekknop naar wat luchtige muziek.

In de buurt van de afslag Zwolle of Groningen stond een weiland vol met zwart-witte koeien. Als enige in de wijde omtrek. De kleuren spatten er zo krachtig van af door de zon dat het maar goed was dat er geen schildersezel naast me zat. Ik keek nog om of ik niet ergens kon stoppen, maar zag daar vanaf.

Na de flauwe bocht naar links en de korte naar rechts, probeerde ik onder woorden te brengen wat er nu precies aan de hand was in mijn hoofd. Ik kwam er trouwens ook achter dat ik stelselmatig te hard reed, ik was die 100km stikstofregel helemaal vergeten.

Een vrije val, daar leek het op. Mijn brein probeerde ankers uit te gooien op zoek naar houvast, naar referentiekaders zoals Spider-man naar muren voor zijn spinnendraden. En zo kwam ik tot de conclusie dat de vrije val eindigde in onbekommerde zomerse dagen uit mijn prille jeugd, ergens in de jaren zeventig, slenterend over straat, schoppend tegen een steentje. Het contrast kon niet groter zijn met nu, vandaar de onrust in mijn kop.

Troost, moest ik opeens aan denken. Wat is dat eigenlijk? Van schoonheid, althans waar ik schoonheid in zie, word ik blij en meestal maak ik er een foto van, en is dat dan troostend? Maar dat is heel iets anders als een arm om je schouder als je huilt. Daarover gesproken, ik vertelde mijn zus dat ik ideeën had voor een knuffelmachine, een apparaat waarmee je een dierbare kan omarmen, weliswaar op afstand maar toch. En een plexiglazen bijenkorf als alternatief voor theaterstoelen. Mijn zus zei dat ik zo’n knuffelmachine samen met mijn broer moest gaan maken.

Er waren opeens momenten in de auto dat ik het voor elkaar kreeg Corona uit mijn hoofd te filteren zodat het jaren zeventig gevoel alleen overbleef. Momenten, maar toch.

Reed ik wel rechtdoor, horizontaal bedoel ik? Was de weg niet loodrecht naar beneden als je goed keek? Was er eigenlijk wel verschil?

Tijd om aan het touwtje van de parachute te trekken, Groningen naderde.

Hou vol, de zon schijnt.

Geplaatst in column | Getagged , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Val

Onwerkelijk

Terwijl mijn dochter voor me fietst, denk ik terug aan een reportage die ik ooit op tv zag. Over eskimo’s. Ze waren voornamelijk bezig met jagen in smalle bootjes. En naast het jagen deden ze nagenoeg niks. Lummelen, beetje babbelen, dat soort dingen. Het was waarschijnlijk mijn eigen verlangen naar onbekommerdheid die mij deze beelden bezorgde. Ze maakten zich ook niet druk om de tijd, of wanneer je bijvoorbeeld diende te slapen. Dat kwam mede doordat het bijna permanent licht was. Ik zie ze nog in de kajaks stappen (op klaarlichte dag, dacht ik) en dat de voice-over zegt dat het op dat moment twee uur ’s nachts is. Als ze moe zijn, gaan ze slapen, zegt de stem daarna.

Hoe zouden zij zijn omgegaan met Corona? Kunnen we het monster niet beter recht in zijn bek kijken, dan zo schijterig achter de bosjes te duiken? Dat je op de de Dam gaat staan en roept: Kom maar op Corona, hier ben ik, pak me dan! Vuile hufter! Wie denk je wel niet dat je bent?! Hier ben ik, ja hier, ik ben niet bang voor de dood of het eventuele beddentekort op de IC!

Het is oorlog. Elke dag op het nieuws het aantal doden van die dag, al is het niet helemaal duidelijk of het van die dag is, of van gisteren of eergisteren, of het weekend, al dan niet cumulatief of exponentieel. En of het gewone sterfte betreft of oversterfte.. Laten we dat niet meer doen, alsjeblieft, dat cijferterrorisme. Ik heb me in ieder geval voorgenomen zo min mogelijk nieuws tot me te nemen. In plaats daarvan fantaseer ik van cafés of terrasjes waar je op gepaste afstand van elkaar aan je bier kan lurken. Laten we daar veel aandacht aan besteden, net zoals supermarkten dat doen, hoe we weer door kunnen leven voordat al het leven stil komt te staan. Waar is de anderhalve meter-bar als je hem nodig hebt? Horeca verzin iets, plant een nieuwe deur in de voorgevel, bouw de zitplaatsen en terrasjes om, laat robots het eten (en biertjes) bezorgen, wees creatief, wij steunen jullie, jullie kunnen dit. En laat de scholen a.u.b weer open, kinderen worden nauwelijks geraakt, opa en oma moeten ze niet ophalen van school, dat dan weer niet.

Ik las dat een Italiaanse priester zijn beademing aan een jonger persoon gunde en uiteindelijk zelf overleed. Freek de Jonge verklaarde dat hij hetzelfde zou doen. De beademing aan jonger iemand gunnen bedoel ik, niet dat doodgaan. Dat soort nobelheid hebben we nu nodig, niet een roep om 3000 IC-bedden, of 4.000 ic-bedden. Stel een grens en maak daarna harde maar begrijpelijke keuzes. Kies voor het leven. Wees een kerel, of een wijf.

The only thing we have to fear, is fear itself.

 

Geplaatst in column | Getagged , , | Reacties uitgeschakeld voor Onwerkelijk

Windjammer

Gisteren fietste ik rond een uur of elf met een gordijnrail in mijn rechterhand naar het huis waar mijn kinderen straks (ook) gaan wonen. Het was heerlijk rustig op straat, een van de weinige voordelen van de slimme opsluiting.

In het huis aangekomen vloekte ik nadat mijn wijsvinger een kriebel onder mijn neus had weggeveegd voordat ik mijn handen had gewassen aangezien ik in die doe-het-zelf zaak was geweest. Het is opmerkelijk hoe dat nu zijn intrede heeft gedaan in het bewustzijn. Ik heb het ook met films die je kijkt, of boeken die je leest, allemaal zo pre-corona dat het eigenlijk niet meer leuk is.

Toen de jaloezie hing en ik een lange pauze nam, las ik een buurtkrant van hoogstaand niveau: IJ-opener, een artikel over een fenomenaal zeilschip: de windjammer. Ik klom er meteen van in de pen, waarom weet ik niet precies, wellicht omdat mijn brein zo nu en dan een oppepper nodig heeft. En het was ook lekker ver weg, jaren dertig van de vorige eeuw namelijk en doorspekt met heerlijke zelfstandige naamwoorden: salpeter, Padua, Kruzenstern.

Ik miste mijn broer toen ik de jaloezie ophing. Klussen is met hem verbonden en met mijn vader, beide hebben twee rechterhanden, ik gewoon een linker en een rechter. Zij zijn daar en ik ben hier.

In het artikel staat een stuk over een verschrikkelijke storm. De kapitein zegt erover: de wind was immens. Het woei niet langer in de betekenis van het woord. In plaats daarvan leek het of de atmosfeer in stukken werd gescheurd. (..) Op dat moment was ik er voor het eerst zeker van dat God bestond, oneindig machtig en tegelijk vergevingsgezind.

De woorden van de kapitein van de windjammer deden me denken aan de microbiologische storm van nu.

Het jammer in windjammer wijst waarschijnlijk niet naar het gejammer van de wind door de tuigage van het schip, maar naar de Engelse term jam, wat doordouwen betekent. Ik wilde eerst zeggen dat het jammer is dat het geen jammer is, maar dat is wellicht te flauw. Doordouwen lijkt me ook prima om mee te besluiten.

Virtuele hugs. We zullen doordouwen.

Geplaatst in column | Getagged , , , | Reacties uitgeschakeld voor Windjammer

Zwijn

‘Knuffelpolitie,’ zei ik toen ik rond half acht ’s avonds de deur openzwaaide van de kamer van mijn dochter. ‘O god,’ zei ze, ‘ben je weer emotioneel?’ ‘Ja,’ zei ik terwijl we elkaar een knuffel gaven, ‘ik heb al drie keer gehuild vandaag’. ‘Emotioneel zwijn..’ zei ze. We schoten allebei prompt in de lach, ik kletste er zelfs bij op mijn dij. ‘Dat heb ik al een hele tijd tegen je willen zeggen,’ zei ze giechelend. ‘Jeetje’, zei ik, ‘ik ga hier een stukje over schrijven!’

’s Ochtends las ik wat berichten van vrienden op Facebook aan de ontbijttafel en ineens greep het me bij mijn strot hoe erg dit allemaal is, dat iedereen elkaar mist. Ik werd er erg verdrietig van. In het pre-corona tijdperk was familie en vriendschap een concept waar je in je hoofd veilig mee kon jongleren, en nu het besmet is moet je er juist aan denken.

Ik permitteerde me vandaag 1 ritje met de fiets samen met V. We reden dezelfde route als zaterdag, zigzaggend langs onze al dan niet besmette medemensen. Net als zaterdag gingen we bij hetzelfde plekje aan de waterkant zitten en genoten we van de zon en de koude wind. We speelden met takjes en het kabbelende water. Zware vrachtschepen met gekke namen gleden ons voorbij. We zeiden niet veel. Ik concentreerde me op de rietstengel in mijn hand en de coronastress werd voor het eerst die dag naar de achtergrond gedreven, ook net als zaterdag. ‘Love you,’ zei ik tegen V. ‘Love you to,’ zei ze. ‘Rare tijden zijn dit hè?’ Ze knikte.

Vlak voor we ons plekje hadden bereikt, in een lange afdaling, voelde ik hetzelfde als vanochtend bij de koffie. Het gemis. En mijn ogen werden weer vochtig. Gelukkig had V. een voorsprong, ik wil haar niet ongerust maken. Ik bedacht me dat ik altijd kon zeggen dat ik last had van de koude wind als ze ernaar zou vragen.

En vanavond op de bank bij de persconferentie van het A-team had ik ook last van tegenwind, bij Grapperhaus om precies te zijn, kun je nagaan. Je kon zien dat hij ook moeite had met alles, net als wij, terwijl hij met een beetje fantasie door zou kunnen gaan voor een dodelijke kooivechter. Hij speelde het net wat minder goed dan bijvoorbeeld Rutte maar werd daardoor des te menselijker. De zorg werd dan wel geprezen, dezelfde politici zijn ook verantwoordelijk voor de kaalslag in die vitale tak van onze samenleving. Ik trok de kleinste dicht tegen me aan en we hielden elkaar stevig vast.

De persconferentie vloeide over in de DWDD en ik vreesde voor de vierde keer tegenwind te krijgen toen Waylon samen met Willeke Alberti en Wibi Soerjadi het lied Samen Zijn ten gehore bracht. Ik hield het gemakkelijk droog gelukkig, met dank aan mijn esthetische grenzen.

Daarna ging ik bij mijn dochter kijken hoe het nu zat met de taak van Aardrijkskunde en vertelde ik haar dat ik vandaag drie keer gehuild had. En toen noemde ze me dus een emotioneel zwijn.

Hou moed mensen, het kan even duren, we gaan dit varkentje ook wassen.

Geplaatst in column | Getagged , , | Reacties uitgeschakeld voor Zwijn